Door op 25 juni 2015

Algemene Beschouwingen 2015

Het is nu ruim een jaar na de gemeenteraadsverkiezingen. Een turbulent jaar vol verrassingen en onverwachte wendingen, zowel meevallers als tegenvallers. Voor velen van ons kwamen die verrassingen echt uit de lucht vallen. Wie kon het op een gegeven moment nog volgen? Kwam de gemeente nou geld tekort of hielden we juist over? Een deel van die verrassingen had alles te maken met de invoering van de decentralisaties. En deels was het ook het gevolg van het eigen handelen van de gemeente. Met name het preventief toezicht heeft ons overvallen en had voor de toezichthouder als doel om ons als gemeentelijk bestuur weer recht op het spoor te zetten van lange-termijn-denken wat betreft beleid, ramingen, bezuinigingen.

De PvdA heeft lang geaarzeld of wij hier vanavond wel met de andere fracties van gedachten wilden wisselen over de kadernota. Een nieuwe onverwachte wending lag ten grondslag onze aarzeling. Sinds het verschijnen van de meicirculaire 2015 en de toelichting die daarbij hoorde, weten we dat de financiële raming waarop de voorliggende kadernota gebaseerd is bijna 1 miljoen te optimistisch was. De consequenties daarvan is nu dat er in het voorliggende raadsvoorstel in wezen voorgesteld wordt om circa 880.000 euro extra te bezuinigen binnen het programma Sociale Domein en 89.000 euro binnen de andere programma’s. De concretisering van deze bezuinigingen is echter nog niet doordacht en de kaders waarbinnen de nogal forse – en naar het zich laat aanzien structurele – bezuiniging moet worden opgelost zijn niet met de raad afgestemd. Het financiële fundament van de voorliggende kadernota rammelt daarmee in onze ogen behoorlijk.

Dat wij hier vanavond toch deelnemen heeft alles te maken met het feit dat we als PvdA een constructieve bijdrage willen blijven leveren aan het gemeentelijk beleid. Los van de zojuist genoemde cruciale tekortkoming in de onderbouwing van de kadernota, willen wij onze andere overwegingen ten aanzien van de kadernota met u delen. We hebben twee vragen en een aanbeveling voor het college en dienen twee moties in.

De eerste vraag betreft de haalbaarheid van de bezuinigingen. In het coalitieakkoord hebben VVD, SGP en CDA aangegeven dat ze het in deze raadsperiode als een gezamenlijk doel zien om Kapelle als zelfstandige gemeente te laten bestaan met inbegrip van alle goede zaken die Kapelle tot een aantrekkelijke gemeente maken. Om die reden hebben de coalitiepartners ook vanaf dag één gemeld de benodigde bezuinigingen met zorg voor te willen bereiden, te wikken en te wegen… juist om te voorkomen dat er onnodig gesneden wordt in zaken die je daarna moeilijk terug kunt draaien.

Gewikt en gewogen is er ongetwijfeld, maar de vraag is toch: met welk resultaat? Voor ons ligt een kadernota zonder duidelijke visie op wat men dan zo graag had willen behouden in Kapelle, zonder nieuwe beleidsvoornemens, met bezuinigingsvoorstellen waarover niet of nauwelijks met de betrokken instanties in Kapelle overlegd is.

Met de sportverenigingen (doch niet met alle) is overlegd over wat hen te wachten staat. Maar dat geldt bijvoorbeeld niet voor Bureau Halt, de peuterspeelzalen en de dorpshuizen. Heeft u na overleg met deze organisaties zicht op de consequenties van uw bezuinigingen? Heeft u enig idee bijvoorbeeld van het belang van vroegtijdige signaleringen in de peuterspeelzaal? Of neem nou het voornemen om de subsidie voor schoolbegeleiding te korten met 10.000 euro en de gelden centraal ter beschikking te stellen voor boekleveranties door de bibliotheek. Dit voornemen is weliswaar medegedeeld aan de schoolbesturen, maar niet doordacht en afgesproken en bovendien in strijd met de gemeentelijke verordening uit 2011 aangaande de schoolbegeleidingsgelden. Zijn dit haalbare bezuinigingen? We hebben als raad feitelijk geen idee waar we ‘ja’ tegen zeggen.

Waarom heeft het college van Burgemeester & Wethouders een jaar nodig had om uiteindelijk te komen tot bezuinigingen die u ook vorig jaar, met een natte vinger, aan de tekentafel had kunnen maken? Op welke wijze laat u daarmee zien dat u een betrokken overheid bent?

De tweede vraag betreft het sociale domein. De PvdA vindt dat we als gemeente alles op alles moeten zetten om ervoor te zorgen dat we kwetsbare individuen en kwetsbare gezinnen goed in beeld hebben. Wij vinden ook dat de gemeente Kapelle te vaak nog ontkent wat er mis gaat, wegkijkt van problemen en nauwelijks nieuw eigen beleid maakt .

Als gemeente zouden we – volgens afspraak met de buurgemeenten – inzetten op het voorkomen van problemen, in het belang van het welbevinden van onze inwoners maar ook in het economisch belang van de gemeente. Voorkomen is niet alleen beter dan genezen, het is ook goedkoper dan genezen. Toch zien we dat niet terug in uw handelen. In algemene zin maken we in Kapelle weinig nieuw beleid meer. U wilt behouden wat Kapelle aantrekkelijk maakt, maar hoe geeft u dat nu nog vorm? Terugkijkend op afgelopen jaar, zien we in wezen alleen de invoering van Diftar als nieuw beleid. Wat is volgens u de couleur locale van Kapelle nog? En waarom kiest u ervoor om structureel te snijden in preventieve activiteiten (zoals peuterspeelzaalwerk en Bureau Halt)?

Graag horen wij van wethouder Kleppe hoe hij de Kapelse bezuinigingen in het preventieve beleid uit gaat leggen aan zijn collega’s in de regio als de tekorten voor Kapelle in de samenwerkingsverbanden zullen stijgen.

Tot slot de aanbeveling. Mijn tekstverwerker verandert het woord overheid als vanzelf in overhead. Een teken aan de wand! Als PvdA vinden wij dat de overheid maar zeer beperkt overhead mag zijn. De schuldpositie van de gemeente Kapelle is de afgelopen raadsperiode onder het toeziend oog van deze coalitie verdubbeld tot 96%, de gemeentelijke belastingen stegen in Kapelle in 2015 met 10,7% ten opzichte van 2014, dat is de hoogste stijging onder Zeeuwse gemeenten. Desondanks komen er met de hier en nu voorgestelde bezuinigingen de lasten opnieuw bij burgers te liggen: verhoging van de OZB, doorberekening van precariobelasting aan burgers. De PvdA stelt voor om de bezuinigingen juist te realiseren door:
1) Financiële uitgaven binnen de eigen gemeentelijke organisatie te beperken (de inhuur van externen, de ratio tussen leidinggevenden en staf, de omvang van het college in de volgende raadsperiode).
2) Te werken aan herziening van het subsidiebeleid.
3) De regie op de financiële huishouding van de gemeenschappelijke regelingen te versterken (in dat kader noem ik hier nogmaals het verlies van 1,3 miljoen bij SaBeWa).

Een overheid die geen overhead wil zijn, mag naar onze mening pas bij haar burgers aankloppen als ze zelf haar eigen huiswerk gedaan heeft. Kortom: wij kunnen onmogelijk instemmen met de voorliggende kadernota. We missen een beleidsrijke visie op de toekomst, we missen de betrokkenheid van een kleine gemeentelijke overheid, we missen het (preventieve) beleid in het sociaal domein en oog voor mensen die onze zorg echt heel hard nodig hebben. We missen de kritische blik op de eigen uitgaven.

De PvdA wil voor Kapelle graag kunnen behouden waar een kleine gemeente groot in kan zijn: dichtbij, betrokken, sociaal en financieel gezond bestuur.

Fractievoorzitter Joyce Bommer